Yakudoshi: Tuổi Xui Xẻo trong Văn Hóa Nhật Bản
Tìm hiểu về yakudoshi (厄年) - những năm tuổi xui xẻo trong văn hóa Nhật Bản, bao gồm tuổi cụ thể cho nam và nữ, cách tính, và các nghi lễ liên quan.
Yakudoshi là gì?
Yakudoshi (厄年, やくどし, yakudoshi) có nghĩa là “năm xui xẻo” hay “tuổi không may” trong văn hóa Nhật Bản. Đây là những độ tuổi được cho là mang lại nhiều tai họa và vận rủi.
Điểm quan trọng
- Yakudoshi được tính theo tuổi mụ (kazoedoshi), không phải tuổi thật
- Tuổi mụ = năm hiện tại − năm sinh + 1
- Tuổi xui khác nhau giữa nam và nữ
Tuổi Yakudoshi cho Nam và Nữ
Nam giới
| Loại | Tuổi mụ | Giải thích |
|---|---|---|
| Tiền xui (前厄) | 24, 41, 60 | Năm trước tuổi xui chính |
| Xui chính (本厄) | 25, 42, 61 | Năm xui chính |
| Hậu xui (後厄) | 26, 43, 62 | Năm sau tuổi xui chính |
42 tuổi (theo tuổi mụ) được coi là đại xui (大厄, taiyaku) cho nam giới.
Nữ giới
| Loại | Tuổi mụ | Giải thích |
|---|---|---|
| Tiền xui (前厄) | 18, 32, 36, 60 | Năm trước tuổi xui chính |
| Xui chính (本厄) | 19, 33, 37, 61 | Năm xui chính |
| Hậu xui (後厄) | 20, 34, 38, 62 | Năm sau tuổi xui chính |
33 tuổi (theo tuổi mụ) được coi là đại xui (大厄, taiyaku) cho nữ giới.
Cách Tính Tuổi Mụ (Kazoedoshi)
Công thức
Tuổi mụ = Năm hiện tại − Năm sinh + 1
Ví dụ
- Sinh năm 1990, năm hiện tại 2024
- Tuổi mụ = 2024 − 1990 + 1 = 35 tuổi
Nghi Lễ Xua Xui (Yakubarai)
Khi bước vào tuổi yakudoshi, nhiều người Nhật đến đền thờ Thần đạo để thực hiện nghi lễ yakubarai (厄払い, やくばらい) hoặc yakuyoke (厄除け, やくよけ) để xua đuổi vận xui.
Thời điểm thực hiện
- Đầu năm mới (tháng 1) là thời điểm phổ biến nhất
- Có thể thực hiện trong suốt năm yakudoshi
- Một số người làm cả ba năm (tiền xui, xui chính, hậu xui)
Quy trình cơ bản
- Đến đền thờ Thần đạo
- Đăng ký và đóng phí (thường 3,000-10,000 yên)
- Thầy tế (kannushi/神主) thực hiện nghi lễ thanh tẩy
- Nhận bùa hộ mệnh (お守り, omamori)
Nguồn Gốc và Ý Nghĩa
Lịch sử
- Yakudoshi có nguồn gốc từ âm dương đạo của Trung Quốc
- Được du nhập vào Nhật Bản trong thời kỳ Nara (710-794)
- Kết hợp với tín ngưỡng Thần đạo bản địa
Tại sao 42 và 33?
- 42 (shi-ni) phát âm giống “chết” (死に) trong tiếng Nhật
- 33 (san-zan) phát âm giống “đau khổ” (散々)
- Đây là lý do các tuổi này được coi là đại xui
Quan Điểm Hiện Đại
Ngày nay, nhiều người Nhật vẫn chú ý đến yakudoshi, nhưng mức độ tin tưởng khác nhau:
- Người tin tưởng hoàn toàn: Thực hiện nghi lễ đầy đủ, cẩn thận trong mọi việc
- Người theo truyền thống: Đi lễ đền nhưng không quá lo lắng
- Người hoài nghi: Coi đây chỉ là mê tín, không quan tâm
Mẹo
Dù bạn tin hay không, yakudoshi có thể là dịp để:
- Kiểm tra sức khỏe định kỳ
- Xem xét lại cuộc sống và công việc
- Cẩn thận hơn với các quyết định lớn
Câu Hỏi Thường Gặp
Yakudoshi có giống với năm "tuổi hạn" ở Việt Nam không?
Có sự tương đồng! Cả hai đều liên quan đến những năm được cho là không may mắn. Tuy nhiên, yakudoshi có các tuổi cụ thể và khác biệt giữa nam nữ, trong khi tuổi hạn ở Việt Nam thường dựa trên chu kỳ 12 năm của 12 con giáp.
Người nước ngoài sống ở Nhật có cần quan tâm yakudoshi không?
Không bắt buộc, nhưng hiểu về yakudoshi giúp bạn hiểu văn hóa Nhật tốt hơn. Nếu bạn tò mò hoặc muốn trải nghiệm, bạn hoàn toàn có thể tham gia nghi lễ yakubarai tại các đền thờ.
Nếu tôi đang ở tuổi yakudoshi, tôi nên làm gì?
- Không cần quá lo lắng
- Nếu muốn theo truyền thống, hãy đến đền thờ làm lễ yakubarai
- Coi đây là cơ hội để chăm sóc sức khỏe và cẩn thận hơn
- Tránh những quyết định quá mạo hiểm nếu bạn tin vào điều này
Bảng Thuật Ngữ
| Thuật ngữ | Kanji | Kana | Romaji | Nghĩa |
|---|---|---|---|---|
| Năm xui | 厄年 | やくどし | yakudoshi | Tuổi không may |
| Đại xui | 大厄 | たいやく | taiyaku | Năm xui lớn nhất |
| Tiền xui | 前厄 | まえやく | maeyaku | Năm trước xui chính |
| Xui chính | 本厄 | ほんやく | honyaku | Năm xui chính |
| Hậu xui | 後厄 | あとやく | atoyaku | Năm sau xui chính |
| Xua xui | 厄払い | やくばらい | yakubarai | Nghi lễ xua đuổi xui xẻo |
| Tuổi mụ | 数え年 | かぞえどし | kazoedoshi | Cách tính tuổi truyền thống |
Trang Liên Quan
- Tuổi Mụ (Kazoedoshi) — Tìm hiểu cách tính tuổi truyền thống của Nhật
- Lễ Mừng Thọ — Các lễ kỷ niệm tuổi thọ quan trọng
- Máy Tính Tuổi — Kiểm tra yakudoshi của bạn