Shichi-Go-San: Lễ 7-5-3 cho Trẻ Em Nhật Bản

Tìm hiểu về Shichi-Go-San (七五三) - lễ hội truyền thống mừng trẻ em 3, 5 và 7 tuổi tại Nhật Bản, bao gồm phong tục, trang phục và cách tổ chức.

Shichi-Go-San là gì?

Shichi-Go-San (七五三, しちごさん, shichi-go-san) có nghĩa đen là “Bảy-Năm-Ba” - là lễ hội truyền thống của Nhật Bản để kỷ niệm sự phát triển khỏe mạnh của trẻ em ở các độ tuổi 3, 5 và 7.

Thông tin cơ bản

  • Ngày tổ chức: 15 tháng 11 (hoặc xung quanh ngày này)
  • Đối tượng: Trẻ em 3, 5 và 7 tuổi
  • Hoạt động chính: Đến thăm đền thờ Thần đạo

Ai Tham Gia Shichi-Go-San?

Tuổi Giới tính Ý nghĩa
3 tuổi Cả bé trai và bé gái Kỷ niệm việc nuôi tóc dài (kamioki)
5 tuổi Bé trai Kỷ niệm việc mặc hakama lần đầu
7 tuổi Bé gái Kỷ niệm việc thay dây obi cho kimono
Lưu ý: Truyền thống tính theo tuổi mụ (kazoedoshi), nhưng ngày nay nhiều gia đình tổ chức theo tuổi thật.

Nguồn Gốc và Lịch Sử

Bối cảnh lịch sử

Trong thời kỳ Heian (794-1185) và Edo (1603-1868), tỷ lệ tử vong ở trẻ em rất cao. Các mốc tuổi 3, 5, 7 được coi là những bước ngoặt quan trọng trong sự sống còn của trẻ.

Mỗi mốc tuổi gắn với một nghi lễ cụ thể:

Ba nghi lễ gốc

1. Kamioki (髪置き) - 3 tuổi

  • Trẻ em được phép để tóc dài sau nghi lễ này
  • Trước đó, tóc thường được cạo trọc để “tóc mọc khỏe hơn”

2. Hakamagi (袴着) - 5 tuổi (bé trai)

  • Bé trai mặc hakama (quần rộng truyền thống) lần đầu tiên
  • Đánh dấu bước đầu trở thành nam giới

3. Obitoki (帯解き) - 7 tuổi (bé gái)

  • Bé gái thay dây buộc đơn giản bằng obi (thắt lưng kimono) thực sự
  • Đánh dấu bước đầu trở thành phụ nữ

Trang Phục Shichi-Go-San

Bé trai

Trang phục truyền thống:

  • Haori (áo khoác ngắn)
  • Hakama (quần rộng)
  • Tabi (tất xỏ ngón)
  • Zōri (dép truyền thống)

Màu sắc phổ biến:

  • Xanh đen, xám, màu đất
  • Hoa văn: sóng, đại bàng, rồng

Bé gái

Trang phục truyền thống:

  • Kimono với hoa văn đẹp
  • Obi (thắt lưng) - đơn giản cho 3 tuổi, đầy đủ cho 7 tuổi
  • Hifu (áo choàng không tay) - cho bé 3 tuổi
  • Zōritabi

Màu sắc phổ biến:

  • Đỏ, hồng, cam cho bé nhỏ
  • Tím, xanh lá cho bé 7 tuổi
  • Hoa văn: hoa anh đào, cúc, bướm

Xu hướng hiện đại

Ngày nay, nhiều gia đình chọn:

  • Thuê trang phục thay vì mua
  • Kết hợp chụp ảnh studio
  • Một số chọn trang phục phương Tây (suit/đầm)

Chitose-ame (千歳飴) - Kẹo Ngàn Tuổi

Chitose-ame là kẹo truyền thống của Shichi-Go-San:

  • Tên gọi: “Kẹo ngàn tuổi” - chúc trường thọ
  • Hình dạng: Que kẹo dài, mỏng (khoảng 1m)
  • Màu sắc: Đỏ và trắng (màu may mắn)
  • Túi đựng: In hình hạc và rùa (biểu tượng trường thọ)

Trẻ em mang chitose-ame khi rời đền thờ sau lễ.


Cách Tổ Chức Shichi-Go-San

Bước 1: Chuẩn bị trang phục

  • Thuê hoặc mua kimono/hakama
  • Đặt lịch làm tóc và trang điểm
  • Chuẩn bị phụ kiện

Bước 2: Chụp ảnh (tùy chọn)

  • Nhiều gia đình chụp ảnh studio trước
  • Có thể chụp vào ngày khác để tránh mệt mỏi

Bước 3: Đến đền thờ

  • Đến đền thờ Thần đạo vào ngày 15/11 (hoặc ngày gần đó)
  • Thực hiện nghi lễ omairi (tham bái)
  • Có thể xin gokitō (nghi lễ cầu phúc đặc biệt) - có phí

Bước 4: Ăn mừng

  • Bữa ăn gia đình
  • Nhận chitose-ame
  • Nhận quà từ ông bà, người thân

Ngày Nào Nên Đi?

Ngày truyền thống

15 tháng 11 là ngày chính thức của Shichi-Go-San.

Thực tế hiện đại

  • Cuối tuần gần ngày 15/11 rất đông
  • Nhiều gia đình chọn ngày trong tháng 10 hoặc 11
  • Một số đền lớn cho phép đặt lịch trước

Mẹo

  • Tránh ngày quá đông (cuối tuần gần 15/11)
  • Chọn ngày thời tiết đẹp
  • Cân nhắc sức khỏe của trẻ

Địa Điểm Phổ Biến

Tokyo

  • Đền Meiji (明治神宮)
  • Đền Hie (日枝神社)
  • Đền Nezu (根津神社)

Osaka

  • Đền Sumiyoshi (住吉大社)
  • Đền Ikukunitama (生国魂神社)

Kyoto

  • Đền Yasaka (八坂神社)
  • Đền Kitano Tenmangu (北野天満宮)

Chi Phí Ước Tính

Hạng mục Chi phí (Yên)
Thuê kimono/hakama 10,000 - 50,000
Làm tóc & trang điểm 5,000 - 15,000
Chụp ảnh studio 20,000 - 100,000+
Nghi lễ đền (gokitō) 5,000 - 10,000
Chitose-ame Thường miễn phí hoặc ~1,000
Bữa ăn gia đình Tùy chọn

Tổng ước tính: 40,000 - 200,000+ Yên


Câu Hỏi Thường Gặp

Người nước ngoài sống ở Nhật có thể tham gia Shichi-Go-San không?

Hoàn toàn được! Shichi-Go-San là lễ hội văn hóa mở cho tất cả mọi người. Nhiều gia đình quốc tế sống tại Nhật đều tổ chức cho con em mình.

Nếu trẻ không đúng tuổi 3, 5 hoặc 7 thì sao?

Vẫn có thể tham gia! Một số gia đình chọn tổ chức sớm hoặc muộn hơn vì lý do cá nhân. Điều quan trọng là tinh thần kỷ niệm sự phát triển của trẻ.

Có bắt buộc phải mặc kimono không?

Không bắt buộc. Trang phục phương Tây (suit cho bé trai, đầm cho bé gái) cũng được chấp nhận. Tuy nhiên, kimono truyền thống vẫn là lựa chọn phổ biến nhất.


Trang Liên Quan