Lễ Mừng Thọ Nhật Bản: Từ Kanreki đến Hyakuju

Tìm hiểu về các lễ mừng thọ truyền thống của Nhật Bản như Kanreki (60 tuổi), Koki (70 tuổi), Kiju (77 tuổi), Sanju (80 tuổi), và nhiều hơn nữa.

Lễ Mừng Thọ Nhật Bản là gì?

Nhật Bản có truyền thống tổ chức lễ mừng thọ (長寿祝い, chōju iwai) ở các mốc tuổi quan trọng. Mỗi mốc tuổi có tên gọi và màu sắc đặc trưng riêng.

Điểm quan trọng

  • Hầu hết các lễ mừng thọ trước đây tính theo tuổi mụ (kazoedoshi)
  • Ngày nay, nhiều gia đình tổ chức theo tuổi thật (mannenrei)
  • Mỗi mốc tuổi có màu sắc truyền thống riêng

Các Mốc Tuổi Mừng Thọ

Tên Kanji Tuổi Màu sắc Ý nghĩa
Kanreki 還暦 60 Đỏ Hoàn thành chu kỳ 60 năm can chi
Koki 古稀 70 Tím “Hiếm có từ xưa” (thơ Đỗ Phủ)
Kiju 喜寿 77 Tím Chữ 喜 viết thảo giống 七十七
Sanju 傘寿 80 Vàng/Vàng kim Chữ 傘 viết tắt giống 八十
Beiju 米寿 88 Vàng/Vàng kim Chữ 米 tách ra thành 八十八
Sotsuju 卒寿 90 Tím Chữ 卒 viết tắt giống 九十
Hakuju 白寿 99 Trắng 百 (100) − 一 (1) = 白 (99)
Hyakuju 百寿 100 Trắng/Đỏ Kỷ niệm 100 tuổi

Chi Tiết Từng Mốc Tuổi

Kanreki (還暦) - 60 Tuổi

Màu sắc: Đỏ (赤, aka)

Ý nghĩa:

  • “Kan” (還) = quay lại, “reki” (暦) = lịch
  • Đánh dấu việc hoàn thành một vòng chu kỳ 60 năm can chi
  • Người được mừng thường mặc áo khoác đỏ (chanchanko) và đội mũ đỏ

Món quà phổ biến:

  • Áo khoác đỏ không tay (赤いちゃんちゃんこ)
  • Vật phẩm màu đỏ
  • Du lịch, trải nghiệm

Koki (古稀) - 70 Tuổi

Màu sắc: Tím (紫, murasaki)

Ý nghĩa:

  • Tên gọi xuất phát từ thơ của Đỗ Phủ: “Nhân sinh thất thập cổ lai hi” (Sống đến 70 hiếm có từ xưa)
  • Trong thời cổ đại, sống đến 70 tuổi là rất hiếm

Món quà phổ biến:

  • Vật phẩm màu tím
  • Áo len, khăn choàng màu tím

Kiju (喜寿) - 77 Tuổi

Màu sắc: Tím (紫, murasaki)

Ý nghĩa:

  • Chữ 喜 (hỷ/vui) khi viết thảo trông giống 七十七 (77)
  • Kỷ niệm niềm vui sống lâu

Món quà phổ biến:

  • Tương tự Koki - vật phẩm màu tím
  • Số 7 được coi là may mắn

Sanju (傘寿) - 80 Tuổi

Màu sắc: Vàng/Vàng kim (黄/金, ki/kin)

Ý nghĩa:

  • Chữ 傘 (ô/dù) khi viết tắt trông giống 八十 (80)
  • Chúc phúc như chiếc ô che chở cuộc sống

Món quà phổ biến:

  • Vật phẩm màu vàng hoặc vàng kim
  • Có thể tặng ô/dù chất lượng cao

Beiju (米寿) - 88 Tuổi

Màu sắc: Vàng/Vàng kim (黄/金, ki/kin)

Ý nghĩa:

  • Chữ 米 (gạo) có thể tách thành 八十八 (88)
  • Gạo là biểu tượng của sự thịnh vượng và may mắn
  • 88 là số may mắn trong văn hóa Nhật

Món quà phổ biến:

  • Vật phẩm màu vàng
  • Đồ dùng liên quan đến gạo
  • Sake chất lượng cao

Sotsuju (卒寿) - 90 Tuổi

Màu sắc: Tím (紫, murasaki)

Ý nghĩa:

  • Chữ 卒 khi viết tắt trông giống 九十 (90)
  • Kỷ niệm thành tựu sống đến 90 tuổi

Món quà phổ biến:

  • Vật phẩm màu tím
  • Thường tổ chức ấm cúng với gia đình

Hakuju (白寿) - 99 Tuổi

Màu sắc: Trắng (白, shiro)

Ý nghĩa:

  • 百 (100) − 一 (1) = 白 (99)
  • Màu trắng tượng trưng cho sự tinh khiết và trường thọ

Món quà phổ biến:

  • Vật phẩm màu trắng
  • Hoa màu trắng

Hyakuju (百寿) - 100 Tuổi

Màu sắc: Trắng hoặc Đỏ (白/赤)

Ý nghĩa:

  • Kỷ niệm 100 năm cuộc đời
  • Còn được gọi là “Kinen” (紀年)
  • Đây là mốc tuổi rất đặc biệt

Món quà phổ biến:

  • Lễ kỷ niệm lớn với gia đình
  • Thường có thư chúc mừng từ thị trưởng hoặc quan chức địa phương
  • Ở Nhật, người trên 100 tuổi nhận được thư và quà từ Thủ tướng

Cách Tổ Chức Lễ Mừng Thọ

Thời điểm

  • Truyền thống: Vào sinh nhật (theo tuổi mụ)
  • Hiện đại: Vào sinh nhật thật hoặc dịp gia đình sum họp (Năm Mới, lễ Obon…)

Hình thức tổ chức

  1. Bữa tiệc gia đình - phổ biến nhất
  2. Tiệc tại nhà hàng - cho những dịp lớn
  3. Du lịch gia đình - món quà trải nghiệm
  4. Nghi lễ tại đền/chùa - cho những gia đình truyền thống

Món quà truyền thống

  • Vật phẩm theo màu sắc của mốc tuổi
  • Áo khoác chanchanko (đặc biệt cho Kanreki)
  • Mũ đỏ eboshi (cho Kanreki)
  • Hoa, bánh kẹo, quà theo sở thích

So Sánh với Văn Hóa Việt Nam

Điểm tương đồng

  • Cả hai văn hóa đều coi trọng việc mừng thọ người cao tuổi
  • Đều có các mốc tuổi quan trọng để kỷ niệm
  • Gia đình đóng vai trò trung tâm trong lễ mừng

Điểm khác biệt

  • Nhật Bản có nhiều mốc tuổi cụ thể với tên gọi riêng
  • Mỗi mốc tuổi ở Nhật có màu sắc biểu tượng riêng
  • Việt Nam thường mừng thọ ở tuổi 60, 70, 80… (mốc 10 năm)

Câu Hỏi Thường Gặp

Nên tổ chức theo tuổi mụ hay tuổi thật?

Ngày nay, cả hai cách đều được chấp nhận. Gia đình truyền thống có thể chọn tuổi mụ, trong khi nhiều gia đình hiện đại chọn tuổi thật để tiện tính toán.

Nếu không có áo khoác đỏ chanchanko thì sao?

Không bắt buộc phải có! Bạn có thể thay thế bằng các vật phẩm màu đỏ khác hoặc đơn giản là tổ chức bữa tiệc ấm cúng với gia đình.

Có cần tặng quà theo đúng màu sắc không?

Màu sắc là truyền thống nhưng không bắt buộc. Điều quan trọng nhất là sự quan tâm và tình cảm của gia đình.


Trang Liên Quan