Lễ Mừng Thọ Nhật Bản: Từ Kanreki đến Hyakuju
Tìm hiểu về các lễ mừng thọ truyền thống của Nhật Bản như Kanreki (60 tuổi), Koki (70 tuổi), Kiju (77 tuổi), Sanju (80 tuổi), và nhiều hơn nữa.
Lễ Mừng Thọ Nhật Bản là gì?
Nhật Bản có truyền thống tổ chức lễ mừng thọ (長寿祝い, chōju iwai) ở các mốc tuổi quan trọng. Mỗi mốc tuổi có tên gọi và màu sắc đặc trưng riêng.
Điểm quan trọng
- Hầu hết các lễ mừng thọ trước đây tính theo tuổi mụ (kazoedoshi)
- Ngày nay, nhiều gia đình tổ chức theo tuổi thật (mannenrei)
- Mỗi mốc tuổi có màu sắc truyền thống riêng
Các Mốc Tuổi Mừng Thọ
| Tên | Kanji | Tuổi | Màu sắc | Ý nghĩa |
|---|---|---|---|---|
| Kanreki | 還暦 | 60 | Đỏ | Hoàn thành chu kỳ 60 năm can chi |
| Koki | 古稀 | 70 | Tím | “Hiếm có từ xưa” (thơ Đỗ Phủ) |
| Kiju | 喜寿 | 77 | Tím | Chữ 喜 viết thảo giống 七十七 |
| Sanju | 傘寿 | 80 | Vàng/Vàng kim | Chữ 傘 viết tắt giống 八十 |
| Beiju | 米寿 | 88 | Vàng/Vàng kim | Chữ 米 tách ra thành 八十八 |
| Sotsuju | 卒寿 | 90 | Tím | Chữ 卒 viết tắt giống 九十 |
| Hakuju | 白寿 | 99 | Trắng | 百 (100) − 一 (1) = 白 (99) |
| Hyakuju | 百寿 | 100 | Trắng/Đỏ | Kỷ niệm 100 tuổi |
Chi Tiết Từng Mốc Tuổi
Kanreki (還暦) - 60 Tuổi
Màu sắc: Đỏ (赤, aka)
Ý nghĩa:
- “Kan” (還) = quay lại, “reki” (暦) = lịch
- Đánh dấu việc hoàn thành một vòng chu kỳ 60 năm can chi
- Người được mừng thường mặc áo khoác đỏ (chanchanko) và đội mũ đỏ
Món quà phổ biến:
- Áo khoác đỏ không tay (赤いちゃんちゃんこ)
- Vật phẩm màu đỏ
- Du lịch, trải nghiệm
Koki (古稀) - 70 Tuổi
Màu sắc: Tím (紫, murasaki)
Ý nghĩa:
- Tên gọi xuất phát từ thơ của Đỗ Phủ: “Nhân sinh thất thập cổ lai hi” (Sống đến 70 hiếm có từ xưa)
- Trong thời cổ đại, sống đến 70 tuổi là rất hiếm
Món quà phổ biến:
- Vật phẩm màu tím
- Áo len, khăn choàng màu tím
Kiju (喜寿) - 77 Tuổi
Màu sắc: Tím (紫, murasaki)
Ý nghĩa:
- Chữ 喜 (hỷ/vui) khi viết thảo trông giống 七十七 (77)
- Kỷ niệm niềm vui sống lâu
Món quà phổ biến:
- Tương tự Koki - vật phẩm màu tím
- Số 7 được coi là may mắn
Sanju (傘寿) - 80 Tuổi
Màu sắc: Vàng/Vàng kim (黄/金, ki/kin)
Ý nghĩa:
- Chữ 傘 (ô/dù) khi viết tắt trông giống 八十 (80)
- Chúc phúc như chiếc ô che chở cuộc sống
Món quà phổ biến:
- Vật phẩm màu vàng hoặc vàng kim
- Có thể tặng ô/dù chất lượng cao
Beiju (米寿) - 88 Tuổi
Màu sắc: Vàng/Vàng kim (黄/金, ki/kin)
Ý nghĩa:
- Chữ 米 (gạo) có thể tách thành 八十八 (88)
- Gạo là biểu tượng của sự thịnh vượng và may mắn
- 88 là số may mắn trong văn hóa Nhật
Món quà phổ biến:
- Vật phẩm màu vàng
- Đồ dùng liên quan đến gạo
- Sake chất lượng cao
Sotsuju (卒寿) - 90 Tuổi
Màu sắc: Tím (紫, murasaki)
Ý nghĩa:
- Chữ 卒 khi viết tắt trông giống 九十 (90)
- Kỷ niệm thành tựu sống đến 90 tuổi
Món quà phổ biến:
- Vật phẩm màu tím
- Thường tổ chức ấm cúng với gia đình
Hakuju (白寿) - 99 Tuổi
Màu sắc: Trắng (白, shiro)
Ý nghĩa:
- 百 (100) − 一 (1) = 白 (99)
- Màu trắng tượng trưng cho sự tinh khiết và trường thọ
Món quà phổ biến:
- Vật phẩm màu trắng
- Hoa màu trắng
Hyakuju (百寿) - 100 Tuổi
Màu sắc: Trắng hoặc Đỏ (白/赤)
Ý nghĩa:
- Kỷ niệm 100 năm cuộc đời
- Còn được gọi là “Kinen” (紀年)
- Đây là mốc tuổi rất đặc biệt
Món quà phổ biến:
- Lễ kỷ niệm lớn với gia đình
- Thường có thư chúc mừng từ thị trưởng hoặc quan chức địa phương
- Ở Nhật, người trên 100 tuổi nhận được thư và quà từ Thủ tướng
Cách Tổ Chức Lễ Mừng Thọ
Thời điểm
- Truyền thống: Vào sinh nhật (theo tuổi mụ)
- Hiện đại: Vào sinh nhật thật hoặc dịp gia đình sum họp (Năm Mới, lễ Obon…)
Hình thức tổ chức
- Bữa tiệc gia đình - phổ biến nhất
- Tiệc tại nhà hàng - cho những dịp lớn
- Du lịch gia đình - món quà trải nghiệm
- Nghi lễ tại đền/chùa - cho những gia đình truyền thống
Món quà truyền thống
- Vật phẩm theo màu sắc của mốc tuổi
- Áo khoác chanchanko (đặc biệt cho Kanreki)
- Mũ đỏ eboshi (cho Kanreki)
- Hoa, bánh kẹo, quà theo sở thích
So Sánh với Văn Hóa Việt Nam
Điểm tương đồng
- Cả hai văn hóa đều coi trọng việc mừng thọ người cao tuổi
- Đều có các mốc tuổi quan trọng để kỷ niệm
- Gia đình đóng vai trò trung tâm trong lễ mừng
Điểm khác biệt
- Nhật Bản có nhiều mốc tuổi cụ thể với tên gọi riêng
- Mỗi mốc tuổi ở Nhật có màu sắc biểu tượng riêng
- Việt Nam thường mừng thọ ở tuổi 60, 70, 80… (mốc 10 năm)
Câu Hỏi Thường Gặp
Nên tổ chức theo tuổi mụ hay tuổi thật?
Ngày nay, cả hai cách đều được chấp nhận. Gia đình truyền thống có thể chọn tuổi mụ, trong khi nhiều gia đình hiện đại chọn tuổi thật để tiện tính toán.
Nếu không có áo khoác đỏ chanchanko thì sao?
Không bắt buộc phải có! Bạn có thể thay thế bằng các vật phẩm màu đỏ khác hoặc đơn giản là tổ chức bữa tiệc ấm cúng với gia đình.
Có cần tặng quà theo đúng màu sắc không?
Màu sắc là truyền thống nhưng không bắt buộc. Điều quan trọng nhất là sự quan tâm và tình cảm của gia đình.
Trang Liên Quan
- Yakudoshi (Tuổi Xui) — Những năm tuổi cần cẩn thận
- Tuổi Mụ (Kazoedoshi) — Cách tính tuổi truyền thống
- Máy Tính Tuổi — Kiểm tra mốc mừng thọ của bạn